Şanlıurfa, Hazreti İbrahim, Eyyüp, Musa, Şuayip başta olmak üzere birçok peygambere ev sahipliği yapmış ve ilkel dinlerden, çok tanrılı ve tek tanrılı dinlere uzanan bir yelpazede pek çok inanca ev sahipliği yapmıştır. “2023 Yılı İslam Dünyası Turizm Kenti” olarak ilan edilen Şanlıurfa, dünya inanç turizminde Mekke, Medine ve Kudüs’ten sonra 4’üncü sırada yer almaktadır.
Şehir merkezi yakınındaki “Göbeklitepe “de yapılan arkeolojik kazılarda, günümüzden 11.500 yıl öncesine tarihlenen dünyanın en eski tapınağının bulunmuş olması; Asur ve Babil dönemlerinde ay, güneş ve gezegenlerin kutsal sayıldığı pagan dininin tapınaklarının il sınırları içerisindeki Harran ve Soğmatar’da yer alması; Musevi, Hıristiyan ve İslam peygamberlerinin atası olan İbrahim Peygamber’in doğduğu; Hz.Yakub, Hz.Eyyub, Hz.Elyesa, Hz.Şu‘ayb ve Hz.Musa gibi peygamberlerin yaşadığı şehir olduğuna inanılmış olması; Urfa’ya “İnançlar Diyarı” ve “Peygamberler Şehri” denilmesine sebep olmuştur.
Peygamberler şehri olarak nitelendirilen Şanlıurfa’da inanç turizmi ile ilgili yerler ve sit alanları aşağıdaki gibidir:
- İbrahim: Hz. İbrahim’in Mevlid Mağarası’nda dünyaya geldiği ve Balıklıgöl ‘de Kral Nemrut tarafından ateşe atıldığına inanılmıştır.
Balıklıgöl - Eyüp: Peygamberin içerisinde hastalığını çektiği mağara ve kendisini yıkadığı kuyu, geleneksel şifa yeri olan Urfa’nın adını Hz. Eyyüb’den Eyyübiye ilçesinde bulunmaktadır. Mezarı Şanlıurfa’ya yaklaşık 100 km uzaklıkta ve Viranşehir ilçesinin eteklerindeki Eyyüb Nebi Köyü’nde yer almaktadır.
- Elyasa: Bu peygamberin mezarı da Viranşehir yakınlarındaki Eyyubi Nebi köyünde yer almaktadır.14 Bu kutsal alan, bir antik höyüğün yakınındadır. Bu alanda, otobüs parkı ve küçük dükkânlar ile hoş bir çevre düzenlemesi yapılmıştır. Burası bir Turizm Geliştirme Bölgesidir. Viranşehir Bizanslılar döneminde Constantia’nın sınır şehriydi.
- Şuayip: Şuayip Peygamberin Şanlıurfa’ya 85 km mesafedeki antik Şuayb şehrinde yaşadığına inanılmaktadır.
- Musa: Hz. Musa kuyusu ve asasına ait bir işaret, antik Soğmatar (Yağmurlu Köyü) kentinde yer almaktadır.
Soğmatar Antik Kenti - Lut: Hz. İbrahim Peygamberin erkek kardeşi olan Hz. Lut, günümüzdeki Ürdün Haşimi Krallığı’nda yer alan Sodom kentine göç etmiştir. Hz. Lut, Şanlıurfa’da doğmuş ve Harran bölgesinde Hz. İbrahim ile birlikte yaşamıştır.
- Yakup: Hz. Yakup’un şehrin yaklaşık 10 km doğusundaki Deyr Yakup (Nemrut tahtı) adlı bir binada yaşamış olduğu düşünülmektedir. Koyunlarını su verdiği ve karısı Rachel ile karşılaştığı kuyu, günümüzde Harran’daki bir küçük şehir parkı içerisinde bulunmaktadır.
Hıristiyanlar açısından Urfa, Hz İsa’nın kutsadığı şehirdir. Kıymetli emanetlerden olan “Kutsal Mendil” de Urfa’ya gönderilmesi sebebiyle bu şehri değerli kılmaktadır. Hıristiyanlığın devlet dini olarak kabulünün ilk örneklerinden biri yine Urfa’da tecrübe edilmiştir. Hıristiyanlar için Urfa ilk krallık, ilk kilise, ilk İncil ve ilk kilise müziği manasına gelmektedir. Şanlıurfa’daki başlıca Hıristiyan yapıları; Norhut Kilisesi, Tella (Viranşehir) Martyrionu, Aziz Stefanos Kilisesi, Aziz Petrus ve Aziz Paulus Kilisesi, Rahibeler Kilisesi (Rahibeler Evi), Çardak Manastırı ve Deyr Yakub’tur (Yakub Manastırı).
Müslümanlar için ise Urfa Hz. İbrahim’in ve Hz Eyüp’ün makamı, Hz. İlyas ve Hz. Yakup peygamberlerin ayak bastığı mübarek bir şehirdir. Bütün bu özelliklerinden dolayı, Şanlıurfa dinler tarihi ve inanç turizmi yönünden Mekke, Medine ve Kudüs’ten sonra dünyanın önemli inanç merkezleri arasında yer almaktadır. Türkiye Turizm Stratejisi Belgesi’nde Şanlıurfa; Tarsus’tan başlayarak Hatay, Gaziantep ve Mardin yörelerini de kapsayan İnanç Turizmi Koridorunda yer almaktadır.
İslam, Hıristiyanlık ve Musevilik tarihindeki peygamberlerin birçoğu bu topraklarda yaşamış, kutsal kitaplarda yer alan öykülerin pek çoğu da bu topraklarda geçmiştir. Bu sebeple, Şanlıurfa’nın semavi dinlere ait önemli eserleri ve tarihi değerleri bir arada barındırması, inanç turizmi açısından şehri son derece önemli bir merkez konumuna getirmektedir.
Our Fact Checking Process
We prioritize accuracy and integrity in our content. Here's how we maintain high standards:
- Expert Review: All articles are reviewed by subject matter experts.
- Source Validation: Information is backed by credible, up-to-date sources.
- Transparency: We clearly cite references and disclose potential conflicts.
Your trust is important. Learn more about our Fact Checking process and editorial policy.
Our Review Board
Our content is carefully reviewed by experienced professionals to ensure accuracy and relevance.
- Qualified Experts: Each article is assessed by specialists with field-specific knowledge.
- Up-to-date Insights: We incorporate the latest research, trends, and standards.
- Commitment to Quality: Reviewers ensure clarity, correctness, and completeness.
Look for the expert-reviewed label to read content you can trust.